17/11/2018

Hiến máu nhân đạo: việc nghĩa nên làm

Tại Việt Nam, trung bình hàng năm cần khoảng 1,8 triệu đơn vị máu (tương đương 450.000 lít, bạn không nhìn nhầm đâu 450.000 lít đấy)  trong khi lượng máu được hiến chỉ đáp ứng khoảng một nửa nhu cầu thực tế.

Điều gì khiến cho lượng máu hiến thu được lại ở một mức khiêm tốn như vậy? Trong số những người tôi biết, họ thường nghĩ 1) Hiến máu không phải chuyện của mình, 2) hiến máu có thể gây hại hoặc 3) hiến máu chẳng được lợi ích gì.

Trong khuôn khổ bài viết này, tôi sẽ tập trung vào tháo gỡ gút mắc số 2 và số 3 mà không nói nhiều về lí do số 1 vì đây là vấn đề ý thức. Bạn hãy biết là mỗi khi bạn hiến máu, là số người chết vì không đủ máu truyền được giảm đi 1. Nếu bạn vẫn nghĩ hiến máu là chuyện-nhà-người-ta, ok bài viết này không dành cho bạn, đừng mất thời gian cho nó.

Còn nếu bây giờ bạn đã muốn thử nhưng vẫn còn ngại ngần thì hãy đọc bài viết này. Tôi tin nó giải đáp được mọi thắc mắc của bạn (nếu không thì cứ thoải mái bình luận bên dưới hoặc email tôi qua ruppellgriffon@gmail.com).

HIẾN MÁU NHÂN ĐẠO- HẠI GÌ ?

Đầu tiên, tôi muốn thẳng thắn rằng bất kỳ thủ thuật y khoa nào cũng có nguy cơ, và hiến máu tất nhiên không phải ngoại lệ. Tuy nhiên bạn sẽ chẳng sao nếu đọc-kỹ-hướng-dẫn-trước-khi-dùng. Những nguy cơ đó là:

  • Bầm máu: Nếu người lấy máu đâm kim quá sâu làm tổn thương tĩnh mạch thì có thể bầm máu tại vùng đó. Giải pháp: Chẳng cần làm gì cả, những vết bầm này sẽ biến mất trong vòng vài ngày, sau khi máu tại vị trí đó được hấp thu hết.
  • Cảm thấy muốn ngất: có thể kèm theo các triệu chứng như đổ mồ hôi, xanh xao, ớn lạnh, yếu người hay buồn nôn. Hiện tượng này do bạn lo lắng, kèm theo bị giảm đường huyết khi bị mất một lượng máu. Giải pháp: trước khi hiến máu bạn hãy ổn định tâm lý và uống nhiều nước đường vào. Sau khi hiến máu: luôn nằm nghỉ từ 10-15 phút rồi mới đứng dậy đi lại. Nếu cảm giác khó chịu tăng dần thì hãy hô toáng lên, mọi trung tâm hiến máu đều có các bác sĩ đủ khả năng giải quyết.
  • Đa hồng cầu: biến chứng bạn có thể gặp phải nếu bạn hiến máu quá thường xuyên. Giải pháp: đừng quá ham hiến máu. Nghe có vẻ buồn cười nhưng thực ra hiến máu cũng gây nghiện. Tôi mới hiến máu được 6 lần, và thời gian giữa các lần ngày càng gần nhau. Do đó hãy nhớ con số này: 3 tháng là khoảng cách giữa 2 lần hiến máu kế tiếp. Có vài người thậm chí hiến máu 2 lần mỗi tháng, đó là do cơ địa đặc biệt của họ và họ đặt cộng đồng lên trên bản thân mình. Với người mới như bạn, 3 tháng hay thâm chí 6 tháng hiến 1 lần cũng đã quá tuyệt vời rồi.

HIẾN MÁU NHÂN ĐẠO – LỢI GÌ?

Về mặt sinh học, khi tham gia hiến máu, cơ thể bạn sẽ được:

  • Giảm sắt: Hồng cầu là một trong các tế bào chính cấu thành nên máu của ta, và sắt là thành phần chính cấu tạo nên hồng cầu. Chính vì thế, khi ta hiến máu, ta đã loại được một lượng sắt dư thừa tích lũy trong cơ thể và giúp cơ thể ta hoạt động tốt hơn. Đa phần mọi người đều thừa sắt trong máu của mình,  và việc dư thừa này không có lợi chút nào. Nếu lượng sắt trong cơ thể vượt quá mức quy định sẽ gây nên những tác động không tốt cho cơ thể, gây thay đổi tế bào, phá vỡ chức năng tế bào bình thường và làm tăng một số nguy cơ bệnh mạn tính như bệnh tim và ung thư.
  • Bổ sung máu: mọi người thường nghĩ hiến máu sẽ làm cơ thể mất máu và mệt mỏi. Nhưng sự thật hoàn toàn ngược lại, hiến máu kích thích cơ thể tạo ra các tế bào máu mới: các tế bào hồng cầu mất đi sẽ được thay thế hoàn toàn trong vòng 4-8 tuần.

Các lợi ích trên nói thế thôi nhưng chẳng ai nhận ra được đâu. Và nhà nước cũng biết điều này nên bạn sẽ được những lợi ích mắt-thấy-tai-nghe sau:

  • Giấy chứng nhận hiến máu. Vừa để ghi công (khi nào đủ 50 tờ chụp ảnh lại khoe với bạn cũng khá oách đấy, sống vì mọi người mà) vừa là giấy đảm bảo của ngành y tế sẽ bồi hoàn máu với số lượng tương đương trong trường hợp bạn cần phải truyền máu (để đảm bảo thôi chứ chẳng ai muốn mình vô tình thế cần truyền máu đâu)
  • Kiểm tra nhóm máu và các bệnh lây truyền qua đường máu: HIV, viêm gan B, viêm gan C, giang mai, sốt rét. Tất cả xét nghiệm này đều hoàn toàn miễn phí và kết quả của chúng sẽ được gửi tận nhà nếu dương tính. Trong trường hợp xui xẻo này, hãy liên hệ trung tâm đã hiến máu để được tư vấn miễn phí.
  • Bồi dưỡng sau hiến máu:

o   Phục vụ ăn nhẹ tại chỗ: tương đương 35.000 đồng

o   Hỗ trợ chi phí đi lại (bằng tiền mặt): 45.000 đồng.

o   Quà tặng (bằng hiện vật, thường là sữa lon, bánh kẹo các thứ):

Một đơn vị máu thể tích 250 ml: quà tương đương 100.000 đồng

Một đơn vị máu thể tích 350 ml: quà tương đương 150.000 đồng

Một đơn vị máu thể tích 450 ml: quà tương đương 180.000 đồng.

 THÔNG TIN CẦN THIẾT

1/ Ai có thể tham gia hiến máu?

  • Tuổi: tất cả mọi người từ 18 – 60 tuổi đều có thể tham gia hiến máu để cứu chữa người bệnh.
  • Cân nặng: ít nhất là 42kg đối với phụ nữ và 45kg đối với nam giới.
  • Lượng máu hiến: mỗi lần không quá 9ml/kg cân nặng và không quá 500ml mỗi lần.
  • Thời gian giữa 2 lần hiến máu: 3 tháng đối với cả nam và nữ
  • Không bị nhiễm hoặc không có các hành vi lây nhiễm HIV và các bệnh lây nhiễm qua đường truyền máu khác.

2/ Đừng hiến máu nếu bạn là:

  • Người nhiễm hoặc đã thực hiện hành vi có nguy cơ nhiễm HIV.
  • Người nhiễm viêm gan B, viêm gan C, và các vius lây qua đường truyền máu.
  • Người có các bệnh mãn tính: tim mạch, huyết áp, hô hấp, dạ dày…

3/ Trước khi hiến máu, bạn phải:

  • Đêm trước ngày hiến máu bạn phải ngủ đủ 8 tiếng, không uống rượu bia,
  • Sáng ngày hiến máu, nên ăn nhẹ
  • Không ăn đồ ngọt, mỡ, uống sữa trước khi hiến máu.
  • Mang theo giấy CMND, hoặc giấy tờ tùy thân khi đi hiến máu.

4/ Sau khi hiến máu, nếu:

  • Phát hiện chảy máu:

o   Giơ cao tay.

o   Lấy tay kia ấn nhẹ vào miếng bông hoặc băng dính.

o   Thay miếng bông và băng dính khác.

  • Xuất hiện bầm tím:

o   02 ngày đầu sau hiến máu: Chườm lạnh tại chỗ.

o   Những ngày sau: Chườm nóng 2 – 4 lần/ ngày.

5/ Những điều bạn nên làm và nên tránh sau khi hiến máu:

  • Nên:

o   Rời điểm hiến máu khi thực sự thoải mái và được sự đồng ý của nhân viên y tế.

o   Nằm nghỉ 10 – 15 phút.

o   Uống nhiều nước đường sau khi hiến máu.

o   Để miếng băng dính sau ít nhất 4-6 giờ mới lấy đi.

o   Trong 2-3 ngày đầu sau hiến máu, bạn nên sinh hoạt nhẹ nhàng, nghỉ ngơi nhiều hơn bình thường.

o   Ăn nhiều chất dinh dưỡng: thịt, gan, trứng, sữa …

o   Dùng thêm các thuốc bổ máu (thường trung tâm sẽ cho bạn một vỉ thuốc sắt)

  • Tránh:

o   Uống rượu, bia trong ngày đầu sau khi hiến máu.

o   Làm việc gắng sức (leo núi, tập tạ …) trong hai ngày đầu.

o   Các hoạt động gắng sức, các trò chơi mang tính đối kháng đòi hỏi tốn nhiều thể lực: đá bóng, tập tạ, không leo trèo cao…

o   Thức khuya

HIẾN MÁU NHÂN ĐẠO TẠI ĐÂU?

– Tại TPHCM: Trung tâm hiến máu nhân đạo Tp.HCM

  • Địa chỉ: 60 – 62 Thiên Phước, Phường 9, Quận Tân Bình, TP.HCM (chữ A trong ảnh)
  • Điện thoại: 38685507 – 38685508
  • Fax: 38685506
  • Email: tthienmau@vnn.vn

Hiến máu TPHCM

Tại các tỉnh miền Bắc: bạn có thể cập nhật các địa chỉ hiến máu lưu động tại các tỉnh miền Bắc theo từng ngày tại trang web này:

http://www.hienmau.vn/DonateBloodWeb/BloodBank/Event/ListPosWebsite.aspx?AspxAutoDetectCookieSupport=1

Gyps

Bài viết gợi ý

Tao nghĩ mày béo đấy!

Bài viết này nói về một thuyết được gọi là thành thật trọn vẹn. Nó …

Tiêu chí cho nội dung của Ăn Táo

1. Tư duy: Câu hỏi đầu tiên luôn là mình viết bài này cho ai …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *